Tham vọng điều khiển thời tiết của con người

Con người luôn khao khát điều khiển được thời tiết. Ảnh minh họa: Flickr.

Theo Business Insider, trong mùa hè năm 2016, Trung Quốc chi 30 triệu USD cho dự án gây nhiều tranh cãi nằm trong chiến dịch mang tên "công nghệ điều khiển thời tiết" để bắn những viên đạn chứa đầy muối và chất khoáng lên bầu trời. Trung Quốc từng sử dụng công nghệ này ít nhất một lần để ngăn mưa trong thời gian diễn ra Thế vận hội Bắc Kinh năm 2008.

Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết, có ít nhất 52 quốc gia đang thực hiện các chương trình điều khiển thời tiết, nhiều hơn 10 nước so với 5 năm trước.

Từ thập niên 1940, hai nhà khoa học tại tập đoàn General Electric, Mỹ, thực hiện thí nghiệm kích thích tăng tinh thể băng trong những đám mây siêu lạnh trên đỉnh núi Washington thuộc tiểu bang New Hampshire. Ngọn núi được mệnh danh "núi bão tố" này là địa điểm tốt nhất để thực hiện thí nghiệm trong điều kiện lạnh. Hai nhà nghiên cứu đã thành công trong việc tạo ra mưa nhân tạo nhờ sử dụng những viên đạn chứa bạc iotua (AgI) bắn vào đám mây. Họ nhận bằng sáng chế kỹ thuật gieo mây (cloud-seeding) năm 1948.

Trong không khí luôn chứa độ ẩm, và ngay cả vùng đất khô nóng vẫn có hơi nước lơ lửng trên bầu trời. Trước khi trời mưa, hơi nước trong không khí lạnh dần và ngưng tụ trên những phần tử nhỏ xíu (bụi, khói…) trong khí quyển, tạo thành mây. Khi các giọt nước hoặc băng đá phát triển đủ lớn và nặng, chúng sẽ rơi xuống và tan chảy trên đường đi gây ra mưa.

Kỹ thuật gieo mây hoạt động dựa trên nguyên lý tương tự. Các nhà khoa học đưa thêm hóa chất vào đám mây để giảm nhiệt độ, đồng thời cung cấp thêm nhiều hạt nhân ngưng tụ hơi nước khiến quá trình tạo mưa diễn ra nhanh hơn.

Theo các nhà khoa học, vấn đề lớn nhất của kỹ thuật gieo mây là tính hiệu quả của nó. Ngay cả với công nghệ tiên tiến ngày nay, con người rất khó phân biệt thời tiết diễn ra tự nhiên hay do kỹ thuật gieo mây tạo ra.

"Câu hỏi luôn được đặt ra là, nếu bạn không gieo mây thì trời có mưa không", Alan Robock, giáo sư địa vật lý tại Đại học Rutgers, Mỹ, cho biết.

Dù có nhiều tranh luận về cách thức hoạt động của kỹ thuật gieo mây, vài nơi trên thế giới đã sử dụng công nghệ kiểm soát thời tiết để ứng phó với biến đổi khí hậu bằng cách tạo ra sự thay đổi nhiệt độ và lượng mưa trên quy mô lớn.

Trong đợt hạn hán ở California và một số bang thuộc vùng Trung Tây Mỹ, dự án gieo mây được áp dụng để tăng lượng mưa, nhằm cung cấp nước sinh hoạt và phục vụ canh tác nông nghiệp.

Theo Reuters, Bộ Tài chính Trung Quốc đặt mục tiêu sử dụng công nghệ gieo mây nhằm tạo hơn 60 tỷ m³ mưa bổ sung mỗi năm tính từ năm 2020. Năm 2015, bang Maharashtra, Ấn Độ chi 4,5 triệu USD để gây mưa nhờ kỹ thuật gieo mây trong một đợt hạn hán nghiêm trọng kéo dài. Tháng 5/2016, chính phủ Nga chi 1,3 triệu USD cho một dự án nhằm ngăn mưa vào ngày Quốc tế Lao động.

Xem thêm: Núi nhân tạo giúp tạo mưa như thế nào

Lê Hùng

Read More

Công nghệ gieo mây để làm mưa nhân tạo

Thứ ba, 2/8/2016 | 15:50 GMT+7

Thứ ba, 2/8/2016 | 15:50 GMT+7

Gieo mây là phương pháp tạo ra mưa bằng cách rải vào không khí các chất hóa học làm tăng số lượng hạt nhân ngưng tụ hơi nước.

Lê Hùng (Đồ họa: Business Insider)

Read More

Venezuela phủ nhận tin thú Việt Nam bị bỏ đói đến chết

Một con sư tử gầy trơ xương ở vườn thú Caricuao. Ảnh: Reuters.

Theo Reuters, Ernesto Paiva, bộ trưởng Sinh thái và Nguồn nước Venezuela đã tới thăm vườn thú Caricuao ở thủ đô Caracas vào hôm qua sau khi có thông tin nhiều con thú ở đây, trong đó có những động vật có nguồn gốc từ Việt Nam như lợn, heo vòi, thỏ và chim bị bỏ đói đến chết trong 6 tháng qua.

"Những con vật rất đáng yêu. Chúng được đối xử như thành viên trong gia đình và tất cả đều có tên riêng", Bộ trưởng Paiva cho biết, và nói rằng các chuyên gia dinh dưỡng đã kiểm tra những con thú để đảm bảo chúng có chế độ ăn phù hợp.

Quan chức này cho rằng thông tin các loài thú bị bỏ đói đến chết trong vườn thú Venezuela đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng là "một phần trong chiến dịch chống lại chính phủ của thủ tướng Nicolas Maduro".

Tuy nhiên, lãnh đạo công đoàn của Cơ quan Công viên Quốc gia Inparques, đơn vị giám sát các vườn thú, khẳng định động vật trong các sở thú trên khắp cả nước đang bị ảnh hưởng bởi tình trạng thiếu thốn thực phẩm do sự kiệt quệ của nền kinh tế gây ra. Những con hổ được cho ăn xoài thay thịt và gấu chỉ được ăn chưa đến một nửa khẩu phần so với nhu cầu.

Dù Bộ trưởng Paiva đảm bảo vật nuôi ở vườn thú Caricuao vẫn khỏe mạnh và được ăn uống đầy đủ, các công tố viên đang điều tra cái chết của nhiều loài động vật hoang dã tại đây.

Xem thêm: Hổ và sư tử gầy trơ xương ở vườn thú Bắc Kinh

Phương Hoa

Read More

Tàu thăm dò tỷ đô của NASA bắt đầu rơi tự do xuống sao Mộc

Hình minh họa tàu thăm dò Juno của NASA bay quanh quỹ đạo sao Mộc. Ảnh: NASA.

Theo Seeker, tàu Juno đến điểm xa nhất có tên "apojove" trên quỹ đạo quanh sao Mộc hôm 31/7. Trong 27 ngày tiếp theo, chiếc tàu tự hành hoạt động bằng năng lượng Mặt Trời sẽ bị lực hấp dẫn siêu mạnh của hành tinh kéo vào bầu khí quyển đầy mây dày 4.184 km. Đây là vị trí tiếp cận gần sao Mộc nhất của Juno, mang tên "perijove".

Juno tiếp cận hành tinh khí khổng lồ hôm 4/7 sau khi hoàn thành 35 phút đốt động cơ tên lửa nhằm di chuyển chậm lại để trọng lực sao Mộc hút tàu vào quỹ đạo. Đây là thành quả sau hành trình 5 năm bay qua hệ Mặt Trời của tàu Juno, tính từ ngày 5/8/2011.

"Trong 5 năm, chúng tôi tập trung tới gần sao Mộc. Giờ đây khi tới đó, chúng tôi đang tập trung thực hiện những chuyến bay ngang bề mặt hành tinh để nghiên cứu khoa học", Seeker dẫn lời Scott Bolton, nhà nghiên cứu chính của dự án Juno ở Viện Southwest tại San Antonio, Mỹ.

Dù các thiết bị khoa học của Juno bị ảnh hưởng sau khi tiến vào quỹ đạo, con tàu vẫn sẵn sàng bay tới điểm perijove vào hôm 27/8. Nhóm nghiên cứu đang lên kế hoạch thử nghiệm máy ảnh trên Juno trong lần tiếp cận này để kiểm tra thiết bị trước khi bắt đầu khảo sát khoa học sâu bên trong vành đai phóng xạ của sao Mộc.

Với chi phí chế tạo một tỷ USD, nhiệm vụ của Juno là tìm hiểu bên dưới khí quyển sao Mộc, bao gồm đo chính xác từ trường và trọng trường của hành tinh. Tàu thăm dò cũng sẽ xem xét thành phần và sự tiến hóa của bầu khí quyển, từ đó tìm ra cách sao Mộc hình thành.

Xem thêm: Tàu thăm dò tỷ đô khám phá bí ẩn sao Mộc

Phương Hoa

Read More

5 hành tinh thẳng hàng tỏa sáng trên bầu trời

Các sao Thủy, Kim, Hỏa, Mộc và sao Thổ đứng thẳng hàng từ ngày 1/8 đến hết 15/8. Ông Đặng Vũ Tuấn Sơn, Chủ tịch Hội thiên văn học trẻ Việt Nam cho biết, những ngày đầu tháng 8 là thời điểm thuận lợi nhất để Việt Nam chiêm ngưỡng chúng.

"Thực tế việc quan sát đủ 5 hành tinh là rất khó vì khi mặt trời lặn và trời đủ tối thì sao Kim và sao Thủy đã xuống khá thấp chân trời, nhưng việc quan sát rõ ràng 3 hành tinh còn lại thẳng hàng là điều không nên bỏ qua", ông Sơn cho hay.

Theo các chuyên gia thiên văn, phải đến 10/2018 hiện tượng trên mới lại diễn ra lần nữa. Người quan sát chỉ cần nhìn lên bầu trời bằng mắt thường hoặc qua ống nhòm, kính thiên văn. 

Minh Khôi
Video: Vũ trụ trong tầm tay

Read More

Bắn súng chỉ thiên có thể đoạt mạng người khác

Thứ ba, 2/8/2016 | 09:53 GMT+7

Thứ ba, 2/8/2016 | 09:53 GMT+7

Khi bạn giương súng bắn lên trời, viên đạn có thể rơi xuống với tốc độ 640 km/h, đe dọa gây thương tích hoặc thậm chí cướp mạng những người xung quanh.

'; var parentDom = $(this).parent().get(0).tagName; var tableDom = $(this).parents('table'); if(parentDom == 'TD' || parentDom == 'td') { tableDom.before(vneVideo).remove(); } }); Parser.SITE_URL = base_url; Parser.URL = js_url; Parser.FLASH_URL = flash_url; Parser.SITE_ID = site_id; Parser.AUTO_PLAY = 1; Parser.parseAll(); } if (typeof(common.parserAdsFullScreen) != 'undefined') { common.parserAdsFullScreen(); } if (typeof(common.resizeImageDetail) != 'undefined') { common.resizeImageDetail(); $(window).resize(function() { common.delayFireOnce(1000).done(function() { common.resizeImageDetail(); }); }); }

Read More

Xác cá voi căng phồng như quả bóng khổng lồ trên biển

Vật thể hình cầu lênh đênh trên biển Australia là xác cá voi. Ảnh: Facebook.

Theo Mirror, Mark Watkins, 36 tuổi, trông thấy cảnh tượng kỳ lạ khi đang câu cá cùng cha ở vị trí cách thành phố Bunbury phía nam Perth, Australia, 25 hải lý vào hôm 27/7. Lúc đầu, Watkins cho rằng đó là một con thuyền hoặc một khinh khí cầu mắc cạn, West Australian đưa tin.

Khi lại gần, hai cha con phát hiện vật thể là xác chết trương phồng của một con cá voi. "Dạ dày nó chứa đầy khí đến mức phồng căng. Khi nhìn gần hơn, chúng tôi nhận ra đó là một con cá voi chết do mùi bốc ra", Watkins nói.

Những bức ảnh do Watkins chụp lại cho thấy xác con cá voi chết đang ở thời điểm chuẩn bị vỡ toác. Lớp da của nó bị căng đến mức trông như có màu hồng. Các ngư dân cho biết họ chưa bao giờ trông thấy thứ gì như vậy.

Phần bụng con cá voi chứa đầy khí. Ảnh: Facebook.

Theo Watkins, có một con cá mập trắng dài 4 m bơi quanh thuyền của ông ngày hôm đó. Khi hai cha con quay vào bờ, họ trông thấy nhiều phần xác cá voi bị cá mập cắn và cái xác không còn trương phồng.

Cá voi đầu bò phương nam và cá voi lưng gù sinh sống phổ biến ở phía tây nam Australia và di cư theo số lượng lớn. Cá voi lưng gù thường xuất hiện trong khu vực từ tháng 6 đến tháng 8 hàng năm.

Xem thêm: Cá voi lưng gù 8 m mắc lưới cầu cứu người chèo thuyền

Phương Hoa

Read More